2008-12-11 00:26

Mija rocznica pierwszej deportacji Polaków z Zamojszczyzny

Mija 66. rocznica pierwszej deportacji Polaków z Zamojszczyzny do niemieckiego obozu Auschwitz. W nocy z 12 na 13 grudnia 1942 roku z obozu przejściowego w Zamościu dotarł do Auschwitz transport złożony z ponad 640 Polaków. Pierwszy transport wyjechał z Zamościa 10 grudnia 1942 roku. Do Auschwitz przybył nocą z 12 na 13 grudnia. Ludzie byli wiezieni w zaplombowanych wagonach. Byli tak stłoczeni, że nie mogli usiąść. W drodze nie otrzymywali pożywienia i wody. Z tego transportu 14 osobom udało się zbiec.

Po przywiezieniu do obozu kobiety oddzielono od mężczyzn. Z rampy Niemcy przeprowadzili ich do Auschwitz II-Birkenau.

Pierwotnie do obozu kobiecego trafili dwaj chłopcy w wieku 8 i 9 lat. Ich matki postanowiły zatrzymać ich przy sobie i przebrały za dziewczynki. Sprawa została ujawniona 17 grudnia. Chłopcy - Tadeusz Rycyk i Mieczysław Rycaj - zostali przeniesieni do obozu męskiego. Obaj zostali zgładzeni zastrzykami fenolu 21 stycznia 1943 roku.

Wysiedlenia Polaków z Zamojszczyzny trwały od listopada 1942 roku do marca 1943. Wywieziono około 40 tys. osób z prawie 120 wsi, z czego do KL Auschwitz trafiło 1300 osób. 80 proc. z nich zginęło. Akcję wstrzymano, gdyż komplikowała się sytuacja wojsk niemieckich na Wschodzie, a na Zamojszczyźnie narastał ruch oporu.

Tragedia Polaków z Zamojszczyzny wiązała się z niemieckimi planami germanizacji ziem wschodnich, które były traktowane jako niemiecka przestrzeń życiowa (Lebensraum). Hitlerowcy planowali w ciągu 20- 30 lat germanizację, wysiedlanie i eksterminację biologiczną około 50 milionów Słowian: głównie Polaków, Rosjan, Białorusinów i Ukraińców. Ziemie miały zostać skolonizowanie przez osadników niemieckich.

Germanizację postanowiono rozpocząć od tak zwanego dystryktu lubelskiego, w którego skład wchodziła Zamojszczyzna. Następnie Niemcy zamierzali kolonizować dalsze tereny polskie i stworzyć wzdłuż Bugu "germański wał ochronny", sięgający od krajów bałtyckich po Siedmiogród w Rumunii.

Większość zamieszkujących Zamojszczyznę Żydów została wcześniej wymordowana w ramach akcji "Reinhardt". Polacy mieli natomiast trafić do pracy przymusowej, a niezdatni do niej - do obozów koncentracyjnych. Do wysiedlenia przewidywano 140 tys. Polaków.

Obóz Auschwitz powstał w 1940 roku, KL Auschwitz II, czyli Birkenau - dwa lata później; Auschwitz III stanowiła sieć podobozów. Niemcy zgładzili w obozie ponad 1,1 miliona osób, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców radzieckich i obywateli innych państw. SZF

PAP - Nauka w Polsce

bsz

Wersja do druku     Poleć stronę