2010-01-12 00:48

W polskim internecie rozpoczęło się wielkie polowanie na supernowe

Od 11 stycznia polscy internauci mogą brać udział w ogólnoświatowym polowaniu na supernowe, czyli spektakularne wybuchy oznaczające śmierć masywnych gwiazd. To kolejna polska odsłona międzynarodowego, społecznościowego projektu naukowego "Galaktyczne Zoo", w którym dotychczas blisko 20 tys. Polaków już pokazało, że chce pomagać w badaniu Wszechświata.

Podobnie jak w przypadku pierwszych dwóch faz "Galaktycznego Zoo" (dotyczyły one klasyfikowania galaktyk), także podczas "Polowania na supernowe" (ang. "The Hunt for Supernovae") astronomowie proszą internatów o pomoc w analizowaniu fotografii wykonanych podczas automatycznych przeglądów nieba. 

Zdjęcia te pochodzą z programu "Palomar Transient Factory", którego zadaniem jest poszukiwanie wszystkiego, co zmienia się na niebie - od ruchu planetoid, poprzez rozbłyski gwiazd zmiennych i aktywne jądra galaktyk, do supernowych właśnie.

"Polowanie..." jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych, wystarczy odwiedzić stronę http://supernova.galaxyzoo.org - jedynym warunkiem pozostaje dostęp do komputera i Internetu.

Zadania, które naukowcy powierzają internautom jest bardzo odpowiedzialne - to właśnie użytkownicy globalnej sieci mają wyszukiwać na fotografiach obiekty mogące być supernowymi. Z kolei do astronomów będzie należała weryfikacja najciekawszych propozycji (w tym celu mają zostać użyte największe obserwatoria na świecie, m.in. William Herschel Telescope znajdujący się na wyspie La Palma czy Keck - potężny bliźniak z Hawajów).

Wyniki tych badań zostaną później wykorzystane przy wyznaczaniu odległości do dalekich galaktyk, mogą także pomóc w lepszym zrozumieniu ewolucji gwiazd.

Samo odnajdywanie supernowych, wbrew pozorom nie jest jednak trudnym zdaniem - masywne gwiazdy, które koniec swojego istnienia znaczą wielkim wybuchem, w ostatnim etapie swojego życia przewyższają jasnością nawet galaktyki, w których się znajdują. Dlatego właśnie dostrzeżenie supernowej na zestawie fotografii tego samego fragmentu nieba, wykonanych w różnym czasie, jest stosunkowo łatwe - w ten prosty sposób każdy może mieć swój udział w badaniach Wszechświata.

Polacy, podobnie jak w dwóch poprzednich fazach "Galaktycznego Zoo" są w "Polowaniu na supernowe" na uprzywilejowanej pozycji. Jako jedynie bowiem, poza użytkownikami pochodzącymi z krajów anglosaskich, mogą korzystać ze stron internetowych projektu w ich języku ojczystym.

Pomysłodawcami stworzenia "polskiej bramy" do "Galaktycznego Zoo" są: dr hab. Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN koordynujący wspólnie z dr Józefiną Turło (UMK) program Hands-On Universe w Polsce oraz Jan Pomierny, założyciel portalu Astronomia.pl.

Hands-On Universe i portal Astronomia.pl są parterami Citizen Science Alliance, czyli konsorcjum powołanego przez kilka czołowych brytyjskich i amerykańskich uniwersytetów, które koncentruje swoje działania na rozwoju społecznościowych projektów naukowych w ramach platformy "Zooniverse". Obecnie na świecie w projektach opartych na tych rozwiązaniach uczestniczy ponad ćwierć miliona internatów, w tym blisko 20 tys. z Polski. JPO

PAP - Nauka w Polsce

agt/ kap/

Wersja do druku     Poleć stronę