2009-07-10 00:23

Zespół prof. Karola Greli wśród nagrodzonych przez FNP

W gronie laureatów zakończonej niedawno edycji programu TEAM Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (FNP) znalazł się prof. Karol Grela z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego. Naukowiec prowadzi badania nad nowymi katalizatorami, które mogą znaleźć zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu. Program TEAM jest programem wspierającym badania realizowane z udziałem studentów, doktorantów i uczestników staży podoktorskich w najlepszych zespołach badawczych w Polsce. Tytuł projektu prowadzonego przez prof. Grelę to "N-Heterocykliczne karbeny jako ligandy w metatezie olefin i innych reakcjach". Uzyskane środki finansowe o łącznej wartości 2,5 mln. złotych pozwolą na realizację projektu przez min. ośmioosobowy zespół badawczy. Profesor nie zna jeszcze swojego teamu, ponieważ zostanie on wybrany w drodze otwartego konkursu.

Naukowcy będą koncentrować się na zagadnieniach katalizy chemicznej. Celem naukowym projektu jest opracowanie nowych katalizatorów, umożliwiających efektywne prowadzenie wybranych reakcji chemicznych. "Przemysłowo wytwarza się wiele cennych substancji chemicznych, takich jak aktywne składniki leków, środki ochrony roślin, dodatki do paliw, kosmetyki i nowe materiały o niezwykłych właściwościach. Nowe katalizatory opracowane w ramach projektu TEAM pozwolą otrzymywać takie substancje w sposób prostszy, tańszy i bardziej przyjazny środowisku" - mówi wyróżniony badacz. Poza poszukiwaniami naukowymi, prof. Grela od wielu lat zdobywa doświadczenia we współpracy z przemysłem. Dzięki nim jest dziś osobą rozpoznawalną zarówno w środowisku akademickim, jak i wśród partnerów z branży chemicznej.

Pracował zagranicą, gdzie związki nauki z gospodarką i troską o własność intelektualną są bardzo ścisłe, m.in. w Instytucie Maxa Plancka w Mlheim nad Ruhrą. Największe wdrożenia tej placówki to polimeryzacja Zieglera - Natty oraz nowatorska metoda ekstrakcji kofeiny z kawy, wykorzystana w produkcji kawy bezkofeinowej.

Po powrocie do Polski i habilitacji naukowcowi udało się opracować kilka patentów. Niektóre rozwiązania zostały kupione lub są licencjonowane. Jak tłumaczy prof. Grela, jest wiele dróg komercjalizacji.

"Kiedy naukowiec składa interesujący patent w Polsce, powinien znaleźć partnera biznesowego i podpisać umowę licencyjną. Wówczas to przedsiębiorca bierze na siebie duże koszty światowej ochrony własności przemysłowej, a czasem także komercjalizacji i dodatkowych badań. Jednocześnie autor nie traci zysków z wypracowanej przez siebie własności intelektualnej, również jego instytucja wykorzystuje wynegocjowany procent obrotu. To mniejsze pieniądze niż przy jednorazowym zysku ze sprzedaży patentu, ale otrzymuje się je przez dłuższy czas. Należy też unikać pośredników, który kupują polskie rozwiązania tanio, a sprzedają znacznie drożej za granicą" - radzi naukowiec.

Według niego, mało którą polską instytucję badawczą stać na pełną (światową) ochronę patentową, choć może to zmienić program "Patent +", wprowadzony przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Z aprobatą profesor wypowiada się także o rozwiązaniach prawnych promujących wynalazców, nawet wówczas, gdy swoje wynalazki opracowują w ramach obowiązków służbowych. Do takich rozwiązań zalicza powstające uregulowania dotyczące jasnego podziału zysków z wdrożeń między uczelnię a naukowców. Dzięki temu naukowcy z zacięciem biznesowym będą mogli spróbować swoich sił zakładając spółki typu spin-off w porozumieniu z macierzystymi jednostkami.

Program TEAM Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej ma zwiększać zaangażowanie młodych uczonych w prace badawcze realizowane w najlepszych zespołach i laboratoriach naukowych w Polsce w obszarach tematycznych określonych jako Bio, Info, Techno. Program jest adresowany do liderów zespołów naukowych zamierzających zatrudnić w swych zespołach młodych uczonych: studentów, doktorantów lub młodych doktorów.

Pozostali laureaci III edycji to: biolodzy molekularni dr Joanna Trylska z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego UW i prof. Krzysztof Liberek z Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego; dr Dorota Gryko z Instytutu Chemii Organicznej PAN; prof. Wojciech Młynarski z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi; fizycy - prof. Wojciech Gawlik z Zakładu Fotoniki Instytutu Fizyki UJ i prof. Konrad Banaszek z Instytutu Fizyki Teoretycznej UW oraz prof. Tomasz Lipnicki z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN.

Program TEAM jest realizowany w ramach Działania 1.2 "Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki" Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. KOL

PAP - Nauka w Polsce

agt/bsz

Wersja do druku     Poleć stronę