2009-10-08 00:50

Zmarła prof. Jadwiga Lipińska - nestorka polskiej egiptologii

W niedzielę 4 października w wieku 77 lat odeszła wybitna polska badaczka Egiptu, znana popularyzatorka państwa faraonów prof. Jadwiga Lipińska. Przez całą karierę naukową była związana z Muzeum Narodowym w Warszawie. Niemal przez cztery dekady brała udział w badaniach w Egipcie prowadzonych pod egidą Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Była uczennicą i bliską współpracowniczką założyciela polskiej szkoły archeologii śródziemnomorskiej, prof. Kazimierza Michałowskiego. Jej pogrzeb odbył się 7 października w Warszawie.

Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Warszawskim w 1958 roku Jadwiga Lipińska podjęła pracę w Galerii Sztuki Starożytnej Muzeum Narodowego w Warszawie. Pięła się po szczeblach hierarchii muzealnej od asystenta do kuratora galerii - tę ostatnią funkcję pełniła od 1991 roku do przejścia na emeryturę w 2000 roku. Przez wiele lat była aktywnym członkiem CIPEG - egiptologicznej sekcji ICOM (Międzynarodowej Rady Muzeów). W 1991 roku uzyskała tytuł Profesora.

Od 1960 roku brała udział w badaniach wykopaliskowych w Egipcie, najpierw w Tell Atrib. Uczestniczyła również udział w badaniach w Aleksandrii (1963), w Sudanie - w Faras (1962/3) i w Syrii (1965). W kolejnych latach skoncentrowała się na działaniach w Deir el-Bahari w Górnym Egipcie. Do jej największych dokonań należy odkrycie nieznanej wcześniej świątyni Tutmozisa III.

W 1964/5 roku została dyrektorem badań w Deir el-Bahari, a od 1978 do 1996 roku kierownikiem projektu badań świątyni Tutmozisa III. Wzbudzała podziw jako kobieta - kierownik dużego projektu w kraju muzułmańskim i cieszyła się szacunkiem u egipskich robotników. Kontynuatorką tych badań jest obecnie dr Monika Dolińska z Muzeum Narodowego w Warszawie.

Prof. Lipińska napisała pracę habilitacyjną (1977) dotyczącą architektury świątyni Tutmozisa III. Do końca życia była zafascynowana postacią tego faraona i planowała wydać poświęconą mu monografię.

Przez swoich magistrantów, podwładnych i współpracowników wspominana jest jako bardzo rzetelny i surowy naukowiec, w pracy dbający o najdrobniejsze szczegóły.

Poświęciła się trzem sferom studiów nad starożytnym Egiptem: pracom terenowym w Egipcie, kolekcji muzealnej i nauczaniu, głównie na Uniwersytecie Warszawskim, ale również na Akademii Teologicznej w Warszawie i na Uniwersytecie Łódzkim. W latach 60., 70. i 80. ubiegłego wieku prowadzone przez nią zajęcia dotyczące różnych zagadnień archeologii Egiptu były w Polsce pionierskie.

Najbliższymi tematami prof. Lipińskiej były zagadnienia sztuki i architektury XVIII dynastii. Dwie publikacje dotyczące odkryć dokonanych w świątyni Tutmozisa III uważała za najważniejsze osiągnięcia w swoim dorobku naukowym. Podczas pracy naukowej związanej z egiptologią odbywała liczne podróże zagraniczne: m.in. opracowywała katalog kolekcji egipskiej w Hawanie na Kubie. Z gościnnymi wykładami występowała w muzeach i na uniwersytetach m.in. w USA i Kanadzie.

W 1997 roku ku czci prof. Lipińskiej ukazał się pamiątkowy tom prac egiptologicznych "Warsaw Egyptological Studies".

Była autorką ponad 100 prac naukowych i popularnonaukowych, w tym nadal cenionych w środowisku pozycji: "Sztuka egipska", "Mitologia starożytnego Egiptu" (wspólnie z M. Marciniakiem), "Cywilizacja Miedzi i Kamienia" (wspólnie z W. Kozińskim), 500 zagadek o starożytnym Egipcie", "Tajemnice Papirusów", "W cieniu piramid".

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

agt/

Wersja do druku     Poleć stronę