Nauka w Polsce: Wiadomości

Konkursy na projekty badawcze na rzecz bezpieczeństwa w kopalniach

Fri, 30 Jul 2010 02:27:57 GMT +0100

Po wakacjach mają zostać ogłoszone pierwsze konkursy na projekty badawcze, służące poprawie bezpieczeństwa w kopalniach. Naukowcy skoncentrują się na sześciu obszarach, które w minionych 10 latach najczęściej wiązały się z górniczymi wypadkami.

29 lipca w Katowicach zebrał się komitet sterujący strategicznego projektu badawczego "Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach". Przygotowywana jest m.in. dokumentacja do konkursów w każdym z sześciu obszarów badawczo-rozwojowych. Gdy będzie gotowa, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosi konkursy. Wówczas znany będzie także pełny budżet projektu. Wcześniej mówiono o kwocie ponad 25 mln zł.

Jak powiedziała w czwartek PAP rzeczniczka Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach Jolanta Talarczyk, przeważająca większość tematów, które mają podjąć naukowcy, to wnioski z prac komisji, wyjaśniających przyczyny największych górniczych katastrof w ciągu minionych ponad 10 lat.

"Łącznie komisje powypadkowe sformułowały w tym czasie 286 rozmaitych wniosków, z czego 75 było skierowanych do środowiska naukowego. Z tego ok. 40 wniosków dotąd pozostało niezrealizowanych. Większość z nich skupiono w sześciu proponowanych tematach badawczych w ramach projektu" - wyjaśniła rzeczniczka.

Z 19 górniczych katastrof w minionych 10 latach aż 11 miało związek z metanem i pyłem węglowym. W tych wypadkach zginęły łącznie 72 osoby, a 130 zostały ranne - w tym 58 ciężko.

W konkursach będą mogły wystartować samodzielne jednostki naukowe, badawczo-rozwojowe oraz jednostki wchodzące w skład sieci naukowych lub konsorcjów naukowo-przemysłowych. Zgłoszone zadania badawcze nie powinny dublować dostępnej wiedzy ani innych projektów. Wskazany jest udział partnerów przemysłowych w realizacji projektów. Projekt potrwa do 2013 r. (www.naukawpolsce.pap.pl)

Męskie płody ignorują matczyny stres

Fri, 30 Jul 2010 02:13:20 GMT +0100

Męskie płody są znacznie mniej podatne na działanie hormonu stresu wydzielanego przez matki w trudnych sytuacjach, jak np. atak astmy - wynika z australijskich badań, o których informuje serwis "New Scientist".

Wcześniejsze badania wykazały, że hormon stresu kortyzol wydzielany w organizmie matki potrafi przenikać przez łożysko do płodu. Nie było jednak danych, czy wywiera on jednakowy wpływ na płody męskie i żeńskie.

Ponieważ w czasie ataku astmy u pacjentów wydzielają się duże ilości kortyzolu, naukowcy z Uniwersytetu w Adelajdzie zaprosili do badań 123 ciężarne z tym schorzeniem oraz 51 zdrowych kobiet w ciąży.

W 12, 18 i 30 tygodniu ciąży zebrano informacje na temat nasilenia objawów astmy u każdej badanej oraz zażywanych przez nią leków. Natomiast, w trzy kwadranse po porodzie, naukowcy zmierzyli poziom kortyzolu w krwi pępowinowej oraz przeanalizowali komórki z łożyska pod kątem aktywności genów związanych z reakcją na stres. Wszystkie noworodki zważono.

Okazało się, że dziewczynki urodzone przez kobiety z umiarkowaną lub ciężką astmą miały wyższy poziom hormonu stresu we krwi pępowinowej (średnio 245 milimoli na litr krwi) w porównaniu z tymi, których matki były zdrowe lub miały łagodną astmę (odpowiednio 202 i 209 milimoli). Nie zaobserwowano natomiast żadnych różnic odnośnie poziomu kortyzolu wśród chłopców.

Poza tym, aż 22,5 proc. córek kobiet z astmą ważyło za mało jak na swój wiek, podczas gdy w grupie matek zdrowych odsetek ten wyniósł 9,5 proc. W przypadku chłopców ponownie nie zaobserwowano różnic. (www.naukawpolsce.pap.pl)

Francuzi opracowali prototyp podwodnej łodzi na pedały

Fri, 30 Jul 2010 02:08:38 GMT +0100

Francuscy inżynierowie opracowali prototyp łodzi podwodnej napędzanej siłą ludzkich mięśni - podała w czwartek agencja Reutera. Scubster to jednoosobowa żółta łódź podwodna o długości 3,5 metra, wyposażona w pedały i dwa wirniki.

Mini-łódź rozwija maksymalną prędkość 8 km na godzinę, jeśli jej pilot jest w dobrej formie, i zanurza się na głębokość 6 metrów.

Wynalazek, który wygląda jak jeden z gadżetów Jamesa Bonda, został w tym tygodniu poddany pierwszej próbie na Lazurowym Wybrzeżu. Łódź zanurzyła się na godzinę. W szczelnie zamkniętej kabinie pilot oddychał przez maskę powietrzem z butli. (www.naukawpolsce.pap.pl)

Studenci UŚ badają przeszłość swego regionu

Fri, 30 Jul 2010 02:04:51 GMT +0100

Przeprowadzenie prac wykopaliskowych na terenie wczesnośredniowiecznego grodziska Gąszczyk niedaleko Częstochowy było celem obozu naukowego zorganizowanego w połowie lipca przez Zakład Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu Śląskiego. W obozie uczestniczyło dziesięcioro studentów nadzorowanych przez pracowników Działu Archeologii Muzeum Częstochowskiego: Macieja Kosińskiego, Gertę Bielińską i Magdalenę Wieczorek-Szmal.

Jak informuje rzecznik UŚ Magdalena Ochwat, prace archeologiczne miały charakter sondażowy - stanowiły podstawę pod przyszłoroczne badania na szerszą skalę, które w efekcie mają doprowadzić do rekonstrukcji grodziska.

W czasie wykopalisk studentom udało się odnaleźć m.in. dużą ilość fragmentów ceramiki, datowanych na okres ok. 750-550 lat p.n.e. i posiadających cechy charakterystyczne dla kultury łużyckiej, oraz skorupy naczyń z czasów wczesnego średniowiecza. Ponadto odkryli oni pozostałości po dawnych obiektach mieszkalnych i gospodarczych. (www.naukawpolsce.pap.pl)

Grzybnia do pakowania

Fri, 30 Jul 2010 01:27:29 GMT +0100

Ekologiczny materiał do pakowania powstaje z grzybów i odpadów rolnych - informuje serwis "EurekAlert".

Francuzi opracowali prototyp podwodnej łodzi na pedały

Fri, 30 Jul 2010 01:23:05 GMT +0100

Lód w temperaturze pokojowej

Fri, 30 Jul 2010 01:17:43 GMT +0100

Hiszpańscy uczeni stworzyli rozwiązanie oparte na nanotechnologii, umożliwiające kondensację pary wodnej w lód w temperaturze pokojowej - napisał portal Eureka Alert.

Męskie płody ignorują matczyny stres

Fri, 30 Jul 2010 01:13:49 GMT +0100

Następny amerykański bojowy wóz piechoty będzie hybrydowy?

Fri, 30 Jul 2010 01:08:48 GMT +0100

BAE Systems jeden największych koncernów zbrojeniowych na świecie w ramach konkursu na nowy amerykański bojowy wóz piechoty, następcę M2/M3 Bradley przedstawił maszynę z napędem hybrydowym. Konstrukcja wzbudziła znaczne zainteresowanie wojskowych -choć napęd ten ma wpływowych przeciwników w Pentagonie - poinformowały portale technologiczne i militarne.

Pierwszy doustny lek przeciwbólowy ze śliny morskiego ślimaka

Fri, 30 Jul 2010 01:04:01 GMT +0100

Doustny lek przeciwbólowy zawierający składnik śliny morskiego ślimaka opracowali naukowcy z Australii. Informację na ten temat zamieszcza tygodnik "Chemical & Engineering News".